شان لیدن: حضور ماریو در پلی‌استیشن به معنای آخرالزمان دنیای گیم است

شان لیدن، مدیرعامل پیشین پلی استیشن معتقد است که بازی‌های انحصاری، ستون اصلی هویت و برند کنسول‌ها هستند و حذف کامل آنها نه‌تنها به برندها ضربه می‌زند، بلکه خلاقیت فنی سازندگان را هم محدود می‌کند. تقریبا می‌توان گفت که در سال‌های اخیر تغییرات گسترده‌ای در صنعت بازی‌های ویدیویی رخ داده و باعث شده برخی از عناوین انحصاری به روی پلتفرم‌های رقیب فرستاده شوند.

این حرکت شرکت‌ها به سمت چندپلتفرمی شدن موجب واکنش مدیر سابق پلی‌استیشن شده است. آقای لیدن باور دارد که هنوز دوران عناوین انحصاری به پایان نرسیده است و همینطور ارزش برندینگ و نقش کلیدی هویت کنسول‌ها را تعریف می‌کنند. او در رابطه با این موضوع نیز مثال جنجالی آورده است. به جرات می‌توان گفت پلی‌استیشن طی سال‌های مختلف با مجموعه‌ای از انحصاری‌های پرطرفدار مانند گاد آو وار، مرد عنکبوتی و لست آو آس جایگاه ویژه‌ای در بازار برای خودش به دست آورده است.

اگرچه برخی از این آثار روی پلتفرم پی‌سی نیز عرضه شدند، اما هنوز راهی به پلتفرم ایکس باکس باز نکردند. باید گفت در سال‌های گذشته، حضور شخصیت‌های نمادین و شناخته‌شده روی پلتفرم‌های دیگر تقریباً غیرقابل‌تصور به نظر می‌رسید. اما حالا این معادله کم‌کم تغییر کرده است. برای مثال، سونی با انتشار بازی LEGO Horizon Adventures روی پلتفرم نینتندو سوییچ، شخصیت ایلوی را برای اولین‌بار به دنیای نینتندو آورد. همچنین از سوی دیگر هم مایکروسافت با عرضه بازی Gears of War Reloaded روی پلی استیشن 5، یکی از قدیمی‌ترین انحصاری‌های ایکس‌باکس را به پلتفرم رقیب فرستاد.

بازی انحصاری همچنان حائز اهمیت

تمامی این کارها نشان از تصمیمی دارند که شرکت‌های بزرگ برای استراتژی جدید خودشان به منظور دسترسی گسترده‌تر به عناوین گرفته‌‌اند. به تازگی شان لیدن در مصاحبه‌ای در رابطه با عناوین انحصاری گفت:«انحصاری‌ها ارزش برند فوق‌العاده‌ای دارند. اگر روزی ماریو روی پلی‌استیشن ظاهر شود، یعنی آخرالزمان شده؛ دقیقاً مثل این‌که سگ و گربه کنار هم زندگی کنند. همین موضوع درباره نیتن دریک در بازی آنچارتد هم صدق می‌کند. این شخصیت‌ها به پلتفرم جان و روح می‌دهند.»

به باور لیدن، این شخصیت‌ها چیزی فراتر از کاراکترهای محبوب و شناخته‌شده هستند. آن‌ها به طور کلی تصویر ذهنی مخاطب از یک کنسول را شکل می‌دهند. همینطور نیتن دریک شاید یک کاراکتر کلاسیک نباشد، اما نماینده تجربه‌های داستان‌محور و تک‌نفره‌ای است که پلی‌استیشن با آن به شهرت رسیده است. البته که لیدن در این مصاحبه اعلام کرد که مخالف انتشار همه عناوین انحصاری روی پلتفرم‌های دیگر نیست، اما باور دارد که این مدل کار کردن باعث می‌شود تا سازندگان در ساخت بازی‌ها محدودتر شوند: «وقتی برای چند پلتفرم کدنویسی می‌کنی، مجبور می‌شوی پایین‌ترین سطح مشترک را در نظر بگیری. اما در انحصاری‌ها می‌توانی همه اهرم‌ها را تا آخر بچرخانی.»

نمونه بارز این دیدگاه را می‌توان در بازی Ghost of Yotei مشاهده کرد. جایی که عنوان انحصاری پلی‌استیشن در سال 2025 استفاده خلاقانه‌ای از قابلیت‌های کنترلر DualSense کرد. بازخورد لمسی پیشرفته و امکانات تاچ‌پد تجربه‌ای ارائه داد که عملاً روی پلتفرم‌های دیگر قابل تکرار نبود. البته همه افراد و سازندگان با لیدن هم‌نظر نیستند. اخیرا نیز سارا باند، رئیس ایکس‌باکس، مفهوم انحصاری‌ها را منسوخ توصیف کرد و آینده صنعت گیم را در دسترس‌پذیری حداکثری خواند. موفقیت بازی‌هایی مانند ماینکرافت و فورتنایت هم نشان می‌دهد عرضه گسترده می‌تواند جامعه بازیکنان را به‌شکل چشم‌گیری گسترش دهد. با این حال، حتی لیدن هم اذعان دارد که بازی‌های آنلاین بزرگ ناچار به چندپلتفرمی بودن هستند. با وجود تمامی این اختلاف نظرها، یک نکته بسیار روشن وجود دارد؛ غول‌های صنعت بازی با دقت، عملکرد انحصاری‌ها و تأثیر آن‌ها بر آینده پلتفرم‌ها را زیر نظر گرفته‌اند.

منبع: gamerant