مادربرد و اورکلاک؛ چه کسانی واقعا به آن نیاز دارند؟

 بعضی مادربردها با مدار تغذیه قوی، تنظیمات گسترده بایوس و امکانات مخصوص اورکلاک عرضه می شوند. اما همه سیستم ها از این امکانات استفاده نمی کنند. برای بسیاری از کاربران، پایداری سیستم و سازگاری درست قطعات مهم تر از افزایش محدود فرکانس پردازنده است.

اورکلاک زمانی اهمیت پیدا می کند که پردازنده در بازی، رندر یا پردازش های سنگین به محدودیت برسد. در این مطلب بررسی می کنیم اورکلاک برای چه کسانی ارزش دارد و هنگام انتخاب مادربرد باید به چه نکاتی توجه کنید.

اورکلاک چیست و چه تفاوتی با بوست خودکار دارد؟

اورکلاک یعنی اجرای پردازنده یا حافظه با فرکانس، ولتاژ یا محدودیت توانی بالاتر از تنظیمات استاندارد کارخانه. این کار معمولا از طریق بایوس مادربرد یا نرم افزارهای مخصوص انجام می شود. هدف آن هم افزایش سرعت اجرای بازی ها، رندر یا پردازش های سنگین است.

با این حال، هر افزایش فرکانسی اورکلاک نیست. پردازنده های جدید اینتل و AMD فناوری بوست خودکار دارند. این فناوری ها در زمان نیاز، فرکانس پردازنده را تا سقف ایمن مشخص شده بالا می برند. کاربر برای فعال شدن آنها نیازی به تغییر تنظیمات ندارد.

سه مفهوم مهم را نباید با هم اشتباه گرفت:

• بوست خودکار پردازنده که در محدوده تنظیمات کارخانه انجام می شود.
• فعال کردن XMP یا EXPO برای اجرای رم با فرکانس و زمان بندی ثبت شده در پروفایل آن.
• اورکلاک پردازنده با تغییر ضریب، ولتاژ یا محدودیت توان.

فعال کردن XMP یا EXPO برای بسیاری از کاربران ساده تر و کم دردسرتر از اورکلاک پردازنده است. با این حال، این کار نیز نوعی اورکلاک حافظه محسوب می شود و باید سازگاری رم، پردازنده و مادربرد را پیش از فعال سازی بررسی کرد.

مادربرد چه نقشی در اورکلاک دارد؟

مادربرد به تنهایی پردازنده را سریع تر نمی کند. نقش آن، تامین پایدار برق و فراهم کردن ابزارهای لازم برای تنظیم فرکانس و ولتاژ است. مدار تغذیه پردازنده یا VRM، هیت سینک های اطراف آن، ورودی برق CPU، تنظیمات بایوس و هدرهای فن، همگی در پایداری سیستم اورکلاک شده اثر دارند.

برای مثال، پردازنده ای قوی روی مادربردی با مدار تغذیه ضعیف ممکن است زیر فشار طولانی مدت داغ شود یا برای محافظت از قطعات، فرکانس خود را کاهش دهد. در مقابل، مادربردی با هیت سینک مناسب VRM و تنظیمات کامل بایوس، شرایط بهتری برای استفاده طولانی از توان بالاتر پردازنده فراهم می کند.

پیش از آن که قیمت مادربرد را معیار اصلی انتخاب قرار دهید، بررسی کنید مدل مورد نظر چه چیپستی دارد، مدار تغذیه آن چقدر توانمند است و آیا با پردازنده و خنک کننده سیستم شما هماهنگ می شود یا نه. در یک سیستم اورکلاک شده، این جزئیات از نورپردازی و تعداد درگاه ها مهم ترند.

کدام چیپست ها از اورکلاک پشتیبانی می کنند؟

برای اورکلاک پردازنده، هم چیپست مادربرد و هم خود پردازنده باید این قابلیت را داشته باشند. در پلتفرم اینتل، پردازنده های دارای پسوند K یا KF برای اورکلاک طراحی شده اند و مادربردهای Z890 امکانات لازم را در اختیار کاربر قرار می دهند. چیپست B860 امکان تنظیم حافظه را دارد، اما برای اورکلاک ضریب پردازنده مناسب نیست.

در پلتفرم AMD، مادربردهای B850 نیز از اورکلاک پردازنده پشتیبانی می کنند. بنابراین، همیشه لازم نیست برای تنظیم پردازنده AMD سراغ مدل های X870 یا X870E بروید.

چه کسانی واقعا به مادربرد مناسب اورکلاک نیاز دارند؟

اورکلاک برای کاربری که فقط فایل های اداری باز می کند یا چند ساعت در وب می چرخد، مزیت عملی زیادی ندارد. اما بعضی کاربران می توانند از آن استفاده مشخصی داشته باشند.

گروه های زیر بیشتر از دیگران به این قابلیت نیاز پیدا می کنند:

• کاربرانی که بنچمارک می گیرند و به تنظیم دقیق سخت افزار علاقه دارند.
• گیمرهایی که با نمایشگر نرخ نوسازی بالا بازی می کنند و در بازی های وابسته به پردازنده با محدودیت فریم روبرو هستند.
• تدوینگران، طراحان سه بعدی و کاربرانی که رندر یا پردازش چند هسته ای طولانی انجام می دهند.
• افرادی که از خنک کننده قوی، پاور مطمئن و کیس با جریان هوای مناسب استفاده می کنند.
• کسانی که زمان کافی برای تست پایداری و پایش دما دارند.

افزایش عملکرد در برابر گرما و ریسک بیشتر

نتیجه اورکلاک برای همه سیستم ها یکسان نیست. نوع پردازنده، کیفیت خنک کننده، بازی یا برنامه مورد استفاده و حتی کیفیت همان نمونه پردازنده روی نتیجه اثر می گذارد. در یک آزمایش رسمی اینتل، فعال کردن پروفایل 200S Boost همراه با حافظه سریع تر، میانگین عملکرد چند بازی را حدود ۵ درصد افزایش داد. این عدد قابل توجه است، اما نباید آن را به همه بازی ها و همه سیستم ها تعمیم داد.

اورکلاک مصرف برق و دمای پردازنده را بالا می برد. تنظیم ناپایدار نیز می تواند باعث هنگ کردن، ری استارت ناگهانی، خطای برنامه یا خرابی فایل ها شود. همچنین، تغییر فرکانس و ولتاژ خارج از مشخصات کارخانه ممکن است بر شرایط ضمانت قطعات اثر بگذارد. پس اگر افزایش عملکرد برای کار شما ضروری نیست، تنظیمات استاندارد و بوست خودکار انتخاب امن تری هستند.

جمع بندی

مادربرد مناسب اورکلاک برای همه کاربران ضروری نیست. اگر پردازنده شما در بازی، رندر یا پردازش های سنگین به محدودیت می رسد و ابزار لازم برای کنترل دما و پایداری را دارید، این قابلیت می تواند مفید باشد. اما برای استفاده روزمره و بسیاری از سیستم های گیمینگ، انتخاب مادربرد سازگار، رم مناسب و خنک کننده خوب اهمیت بیشتری از اورکلاک دستی دارد.

پلازا دیجیتال مجموعه ای از مادربردهای سازگار با پلتفرم های اینتل و AMD را عرضه می کند تا بتوانید مشخصات، چیپست و امکانات مدل ها را دقیق تر مقایسه کنید. امکان خرید اینترنتی و حضوری، خرید اقساطی، ارسال سفارش، درخواست اسمبل و ضمانت بازگشت ۱۴ روزه طبق مقررات فروشگاه نیز فرایند انتخاب قطعات را کامل تر می کند.