11‌ بازی ویدیویی که به دادگاه کشیده شدند

صنعت بازی‌های ویدیویی همواره بین ما گیمرها، از دور رنگارنگ و دوست‌داشتنی به نظر می‌رسد؛ بااین‌حال مانند هر صنعت پول‌ساز دیگری، در دنیای بازی‌ها نیز همواره بیزنس و پول، اهمیت بالاتری از هنر خالص پیدا می‌کنند. امروز نگاهی می‌اندازیم به 11 مورد عجیب که در آن‌ها پای بازی‌های ویدیویی به دادگاه کشیده شد.

قطعاً طی چند سال اخیر با دنبال کردن اخبار حول محور بازی‌های ویدیویی، شاهد این بودید که پرونده‌های دادگاهی جنجالی و بعضاً بزرگی در صنعت موردعلاقه‌مان شکل گرفت که برخی از آن‌ها خیلی زیبا و حرفه‌ای دنبال نشده و نتایج منفی بسیاری برای یک یا حتی دو طرفین قضیه داشتند. اکثر مشکلات پیش‌آمده برای خالقان و ناشران بازی‌ها، حول محور نارضایتی توسعه‌دهندگان و شخصیت‌هایی که شباهتی با شخصیت‌های قدیمی و از پیش خلق‌شده، داشته‌اند، جنجال‌های غیراخلاقی در ادارات و محیط کاری و محصولات تبلیغاتی بوده‌اند که باعث ردوبدل شدن میلیون‌ها دلار بین شاکیان و متشاکیان شدند. به دلیل گسترده بودن مراحل ساخت و انتشار یک بازی که می‌تواند بنا به‌اندازه بازی مذکور، تفاوت‌های بسیاری با سایر صنایع سرگرمی مانند سینما و موسیقی پیدا کند، می‌توان گفت که هیچ شخصی در این صنعت از امنیت کامل برخوردار نیست. از Pac-Man گرفته تا Donkey Kong، بسیاری از مشهورترین و محبوب‌ترین بازی‌های دنیا نیز پایشان به دادگاه بازشده است. در ادامه به برسی برخی از آن‌ها می‌پردازیم.

Rockstar علیه همه؛ یک فنجان قهوه داغ برای GTA

چیزی که سری بازی‌ GTA در طی سال‌های طولانی حضورشان در صنعت بازی‌ها، با آن غریبه نیستند، جنجال و حواشی بسیاری بوده که در اکثر موارد نیز به نفع این فرنچایز دوست‌داشتنی تمام‌شده و نتیجه آن‌چنان منفی‌ای برای کمپانی Rockstar به بار نیامده است. بااین‌وجود، یک مورد به شکل خطرناکی به نابودی یکی از محبوب‌ترین نسخه‌های سری نزدیک شده بود. زمانی که بازی Grand Theft Auto: San Andreas در دست‌ساخت قرار داشت، سازندگان یک مینی گیم بسیار جنجالی را برای آن طراحی کرده بودند که در طی آن صحنه‌های جنسی شدیدی جریان داشت که با توجه به تائید نشدن توسط سازمان رده‌بندی سنی، از بازی به‌طورکلی حذف شد، ولی کدهایی از آن به‌صورت پنهان درون فایل‌های بازی باقی‌مانده بود. وقتی‌که Grand Theft Auto: San Andreas برای رایانه‌های شخصی در سال 2005 عرضه شد، طرفداران سرسخت، به‌سرعت به راز وجود داشتن این کد درون بازی پی برده و با هک کردن آن و همچنین نسخه Xbox و Playstation توانستند این حالت را دوباره زنده کنند.

این ماد به‌صورت عمومی تحت عنوان Hot Coffee یا قهوه داغ شناخته می‌شود که حاصل آن، شکایت شهر لوس‌آنجلس از ناشر بازی یعنی Take-Two Interactive بود که در حذف صحنه‌های جنسی به‌طور کامل ناموفق بوده‌اند. کمیسیون تجارت فدرال نیز شکایت‌نامه‌ای علیه Take-Two تنظیم کرد که در ادامه توسط خریداران نیز حمایت‌شده و چندین شکایت‌نامه بزرگ دیگر نیز به مشکلات این کمپانی اضافه شد. چند خط کد که تصادفی درون بازی رها شدند، برای این ناشر چیزی حدود 20 میلیون دلار هزینه‌بر شد. این آخرین باری نبود که یک ساخته از این کمپانی به دردسری قانونی برمی‌خورد؛ بازی Manhunt به دلیل خشونت بی‌حدومرزش مورد شکایت قرار گرفت و بازیگر هالیوودی Lindsay Lohan به دلیل شباهتش باشخصیتی از تبلیغات بازی GTA 5 از Rockstar شکایت کرد.

دوقلوهای Olsen علیه Acclaim؛ ماجرای شاهکاری که هرگز منتشر نشد

دو خواهر Mary-Kate و Ashley همواره تحت لقبشان یعنی دوقلوهای Olsen در فرهنگ عام شناخته می‌شوند. این دو از محبوب‌ترین و نامدارترین سلبریتی‌ها دهه 90 میلادی به شمار می‌روند که با سریال تلویزیونی Full House به شهرت جهانی دست یافتند. ظاهر این دو تقریباً بر روی تمامی محصولاتی که قابل‌فروش به عوام بود، مورداستفاده قرا گرفت. از تی‌شرت و سایر پوشاک گرفته تا آلبوم موسیقی و حتی بازی‌های ویدیویی. امکان نداشت که شخصی با چهره این دو خواهر حداقل یک‌بار در زندگی خود مواجه نشده باشد. برخورد دوقلوهای Olsen با دنیای بازی‌های ویدیویی، خوشایندترین پروژه آن‌ها نبود که نتیجه آن، شکل گرفتن یک پرونده دادگاهی بسیار بزرگ بود. در سال 2004 بود که Kate و Ashley از ناشر مطرح بازی‌های ویدیویی Acclaim به مبلغ 177 هزار دلار شکایت کردند.

دلیل شکل‌گیری این پرونده، جدا شدن استودیوی بازی‌سازی Dualstar Entertainment از Acclaim یک سال قبل‌تر بود که وظیفه طراحی بازی Mary-Kate and Ashley in ACTION! را برعهده‌گرفته بود اما بازی هرگز رنگ بازار را به خود ندید. این بازی برای پلتفرم‌های GameCube, Game Boy Advance, PlayStation 2  و  PC در دست توسعه قرار داشت که البته حتی با کنسل شدنش نیز نتوانست شر دوقلوها را از سر کمپانی Acclaim کم کند. این‌طور که به نظر می‌رسد، Acclaim باید تحت هر شرایطی، هزینه حق امتیاز به همراه بهره بازی را به دوقلوها پرداخت می‌کرد که با کنسل شدن بازی، جریمه‌ای حدود 300 هزار دلاری نیز به مشکلات این کمپانی افزوده شد. طی نامه‌ای که توسط وکیل دوقلوها به Acclaim ارسال شد، این‌طور بیان شد که: پروژه کنسل شده Mary-Kate و Ashley به تصویر این دو در دنیای بازی‌های ویدیویی ضربه مهلکی وارد کرده و تلاش دوباره برای بازسازی این تصویر، امکان‌پذیر نیست. Acclaim در دادگاه حضور پیدا کرد و با پرداخت مبلغ جریمه، درس بزرگی را آموخت که هرگز باری دیگر با خواهران Olsen درگیر نشود.

Wilson علیه Mortal Kombat؛ خشونت فانتزی یا حقیقی؟

این پرونده جنجالی، طی رخ دادن یک تراژدی بسیار مخوف در سال 1997 به وقوع پیوست. در آن سال، پسری 13 ساله به نام Noah Wilson به دلیل ضربه که دوست صمیمی‌اش با یک چاقوی آشپزخانه به سینه وی وارد کرد، به قتل رسید. مادر وی، اقداماتی برای شکایت از کمپانی Midway Games که به ساخت سری بازی‌های مبارزه‌ای Mortal Kombat مشهور هستند، انجام داد. وی ادعا می‌کرد که دوست صمیمی پسرش اعتیادی شدید به تجربه بازی این کمپانی داشته و خود را جای شخصیت Cyrax که رباتی نینجا گونه است قرار می‌داد. پس از نشستی طولانی در دادگاه، درنهایت قاضی پرونده، Midway Games را از تمامی اتهامات تبرئه کرد و بنا بر متمم اول قانون اساسی ایالات‌متحده، کمپانی می‌تواند با آزادی بیان به ساخت بازی خود بپردازد و نقشی در تراژدی رخ‌داده نداشته است. با تمام این بحث‌ها تا به امروز، جنجال‌های خلق‌شده در این پرونده باعث کنترل و هدایت خشونت درون بازی‌ها به مسیر تمیزتری شده است.

بند موسیقی The Romantics علیه Activision؛ شبیه به نسخه اورجینال!

بند راک The Romantics شکایت‌نامه‌ای را علیه کمپانی Activision به دلیل استفاده از ترانه آن‌ها What I Like About You درون بازی بزرگشان Guitar Hero Encore: Rocks the 80s در سال 2007 تنظیم کرده بودند. بااینکه طی قراردادی که بین این دو طرفین بسته‌شده بود و اجازه استفاده از ورژن کاور شده این ترانه را به کمپانی بازی‌سازی می‌داد، این گروه آمریکایی ادعا کردند که ترانه استفاده‌شده در بازی، شباهت بسیاری به نسخه اورجینال آن‌ها دارد. Activision در این پرونده کم نیاورده و این موضوع را مطرح کرد که ورژن کاور شده از یک ترانه، باید شبیه به نسخه اورجینال خود باشد و این طبیعت یک کاور است. پس از درگیری طولانی و طاقت‌فرسا، قاضی پرونده اعلام کرد که به دلیل قراردادی که بین دو طرفین برقرارشده بود، Activision اجازه استفاده این ترانه را دارد. پس‌ازاینکه The Romantics در این پرونده شکست خوردند، سعی کردند که جنجال دیگری به راه انداخته و پول بیشتری بابت ترانه‌ای که در اختیار کمپانی گذاشته‌اند، بگیرند؛ البته که این بند در این مورد نیز با شکست مواجه شد.

O’Bannon و Keller علیه Electronic Arts؛ وداع با NCAA Basketball

در سال 2009، دو بازیکن تیم بسکتبال دانشگاهی، Ed O’Bannon و Sam Keller شکایت‌نامه‌ای علیه کمپانی غول‌آسای Electronic Arts تنظیم کردند. ادعایی که این دو شخص داشتند شامل پرداخت نکردن حق امتیاز این کمپانی به این دو برای استفاده از شباهتشان در بازی NCAA Basketball و NCAA Football بود که توسط EA Sports توسعه‌یافته بود. این شکایت‌نامه باعث ترس و نگرانی بسیاری از سوی دو سازمان NCAA و EA شد، زیرا تصمیم عجولانه بازیکنان تیم دانشگاهی برای بردن این شکایت‌نامه به دادگاه می‌توانست ضررهای زیادی فراتر از مخارج مالی به این کمپانی‌ها بزند. خوشبختانه برای این کمپانی‌ها، این پرونده هرگز پایش به دادگاه باز نشد و به‌صورت خصوصی بین شاکیان و متشاکیان در مقابل مقداری پول، حل‌وفصل شد. در سال 2013، EA اعلام کرد که تصمیمی برای فروش NCAA Football 2014 ندارد و آینده این فرنچایز به‌طور موقت در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت.

Donkey Kong علیه King Kong؛ نبرد گوریل‌ها

کمپانی عظیم Universal Studios که از غول‌های توسعه فیلم‌های هالیوودی به شمار می‌آید، در سال 1982، شکایت‌نامه‌ای علیه کمپانی تازه‌نفس ساخت بازی یعنی Nintendo تشکیل داد. طبق موارد ذکرشده در این شکایت‌نامه، Nintendo با توسعه بازی Donkey Kong دست به شکستن قانون کپی‌رایت زده بود. بر اساس نظریه Universal، بازی‌ساز Shigeru Miyamoto شخصیت محبوب Donkey Kong را از روی فیلم خاطره‌انگیز King Kong محصول 1933 که از دارایی‌های این کمپانی به‌حساب می‌آید،   کپی کرده است. Nintendo باقدرت با این شکایت‌نامه به مبارزه پرداخت و ادعا کرد که شخصیت King Kong در اختیار مالکیت عمومی قرار دارد و پس‌ازاینکه Universal از شرکت RKO که این فیلم را ساخته بود شکایت کرد، حقوق نام این فیلم به شخص خاصی تعلق ندارد. این موضوع با نسخه بازسازی‌شده King Kong توسط Universal در سال 1976 تناقض پیدا می‌کرد و به همین دلیل دادگاه درنهایت حق را به کمپانی Nintendo داد و اعلام کرد که این شخصیت در مالکیت عموم قرار دارد. نتیجه نهایی این پرونده، آسیب نرسیدن به نام Donkey Kong و دریافت مبلغ 1. 8 میلیون دلار توسط Nintendo از Universal برای پوشش مخارج دادگاه بود.

Smallwood علیه NCsoft؛ مخدری به نام Lineage II

از عجیب‌ترین شکایت‌نامه‌هایی که تاریخ بازی‌های ویدیویی تابه‌حال با آن برخورد داشته است. در سال 2010 یک مرد اهل هاوایی به نام Craig Smallwood شکایت‌نامه‌ای علیه کمپانی بازی‌سازی کره جنوبی یعنی NCsoft تنظیم کرد. طی موارد ثبت‌شده در این شکایت‌نامه، بازی Lineage II که توسط این کمپانی در ژانر MMO ساخته‌شده، “بیش‌ازحد اعتیادآور” است! همچنین از دیگر موارد ذکرشده در این پرونده می‌توان به ادعای عجیب‌تر Smallwood اشاره کرد که طی سال‌های 2004 تا 2009، وی بیش از 20 هزار ساعت از عمرش را درون این بازی گذرانده و به‌طور میانگین، هرروز 11 ساعت به تجربه بازی می‌پرداخته است. وی در ادامه افزود که به شکل روان‌شناختی به بازی Lineage II نیازمند بوده و به آن اعتیاد شدیدی دارد و حتی نمی‌تواند به‌عنوان یک شهروند عادی در جامعه حضورداشته باشد. موارد ساده‌ای مانند بلند شدن از جای خود، حمام کردن، لباس پوشیدن و حرف زدن با دوستان و آشنایان نیز از کنترل Smallwood خارج‌شده بودند! وی حتی تا جایی پیش رفت که اعتیاد خود را به‌مانند اعتیاد به هروئین تشبیه کرده بود. این شکایت‌نامه تا مدت‌ها گریبان NCsoft را گرفته بود، زیرا آن‌ها موفق نشدند تا ثابت کنند که بازی‌های MMO هشداری به بازیکنان درزمینهٔ اعتیادآور بودن بیش‌ازحد می‌دهند. درنهایت این پرونده در سال 2011 توسط دادگاه خاتمه یافت و Smallwood به مشاوره روانشناسی معرفی شد.

Nintendo علیه Burt؛ ماجرای New Super Mario Bros سرقتی

اولین پرونده دادگاهی این لیست که به موضوع بسیار حساس و البته پیچیده دانلود غیرقانونی بازی‌ها می‌پردازد. داستان از آنجایی آغاز می‌شود که یک مرد 24 ساله استرالیایی به نام James Burt توسط دادگاه احضار شد تا به کمپانی Nintendo مبلغ 1. 5 میلیون دلار بپردازد، زیرا موفق شده بود تا به یک نسخه ابتدایی از بازی New Super Mario Bros برای کنسول Wii دسترسی پیداکرده و آن را به‌صورت غیرقانونی درون اینترنت آپلود کند. این فایل طی 5 روزی که در اینترنت حضور داشت، بیش از 50 هزار بار دانلود شد. حضور بازی لو رفته در اینترنت، یک هفته پیش‌ازتاریخ عرضه رسمی این عنوان در نوامبر سال 2009 بود. این موضوع یک مشکل اساسی برای آقای Burt به‌حساب می‌آمد، زیرا بر اساس قوانین بسیار سرسخت کپی‌رایت در استرالیا که افراد را برای عرضه فایل‌های غیرقانونی در اینترنت مجرم می‌داند، مجازات سنگینی برای او در نظر گرفته‌شده بود.

درنهایت Burt و Nintendo خارج از دادگاه به توافقی رسیدند که بر اساس آن، به دلیل ضرر فروش یک‌هفته‌ای که به بازی New Super Mario Bros وارد شد، Burt باید مبلغ 100 هزار دلار اضافه بر چیزی که در نظر گرفته‌شده بود برای رفع مخارج و هزینه‌های دادگاه بپردازد. درنهایت بااینکه Nintendo از Burt شکایت کرده بود، زمانی که تمامی این مشکلات برطرف شد، برای وی یک مجسمه اختصاصی از بازی Legend of Zelda: The Wind Waker به‌منظور قدردانی ارسال کردند که می‌توان به چشم یک پایان شاد به آن نگاه کرد.

Nintendo علیه Tengen؛ آغازی برای یک رقابت تاریخی

زمانی که کنسول بازی‌های ویدیویی NES در اواخر دهه 80 میلادی به اوج محبوبیت خود رسیده بود و کم‌کم وارد دهه 90 می‌شد، کمپانی Nintendo شرایط بسیار سختی را برای توسعه‌دهندگان بازی ترد پارتی در نظر گرفته بود که بر اساس آن، این کمپانی‌ها تنها می‌توانستند 5 بازی در سال عرضه کنند که این عناوین باید به مدت 2 سال، کاملاً اختصاصی در اختیار Nintendo باشند. کمپانی Nintendo با یک بیانه این حرکت را توجیه کردن بود که هدف این کار تنها توسعه بازی‌های بسیار باکیفیت برای مشتریان است و قرار است که مهر تائید Nintendo بر روی تک‌تک این بازی‌های انحصاری قرار بگیرد تا تأییدی برای کیفیت بالای آن‌ها باشد.

در سال 1987، کمپانی Atari خود را به دو قسمت بانام‌های Atari Games و Tengen تقسیم کرد و تلاشش بر این بود تا بتواند قراردادی کمتر دست‌وپا گیر با Nintendo انعقاد کند و هر تعداد بازی که می‌خواهد بر روی کنسول آن‌ها منتشر کند. البته که Nintendo با آن‌ها مخالفت کرده و هرگونه تغییر شرایط را غیرممکن خواند. Tengen به دفتر کپی‌رایت آمریکا مراجعه کرد تا حق امتیاز چیپ کامپیوتری کنسول Nintendo را برای خود ثبت کرده و با انجام مهندسی معکوس بر روی آن، بتواند تا جایی که ممکن است بازی‌های غیر لایسنس شده را بر روی این کنسول عرضه کند. زمانی که خبر این حرکت به گوش Nintendo رسید، بلافاصله شکایت‌نامه بزرگی را علیه Tengen کرد که به مواردی مانند دور زدن قانون کپی‌رایت و حقوق این کمپانی اشاره داشت. این جریان تا سال‌ها به طول انجامید و درنهایت نیز دادگاه با Nintendo همراهی کرده و این دو طرفین در سال 1996 خارج از دادگاه، مشکلات خود را خاتمه دادند.

Atari علیه Philips؛ نقطه خور قلابی

شاید بتوان از پدیده‌ای به نام Pac-Man در اوایل دهه 80 میلادی به‌عنوان یکی از نمادهای آن دهه یادکرد که تا مغز و استخوان به فرهنگ عام آمریکا نفوذ کرده و نمی‌توان صنعت بازی‌های ویدیویی را بدون Pac-Man تصور کرد. کمپانی‌های Namco و Midway برای آنکه بتوانند تا جایی که امکان دارد از موفقیت این نام سودآوری داشته باشند، به‌سرعت مشغول طراحی یک نسخه از Pac-Man برای کنسول خانگی Atari 2600 بودند. هدف این نقشه هوشمندانه، برداشتن نقطه خور مشهور ماشین‌های آرکید و تزریق آن به خانه‌های مردم بود؛ هدفی که آن‌طور بایدوشاید به نتیجه مطلوبی دست پیدا نکرد. یک سال پیش از آنکه کمپانی Atari بتواند Pac-Man را برای کنسول خانگی خود عرضه کند، Magnavox و شرکت Philips Electronics، از بازی ویدیویی خود به نام K. C. Munchkin رونمایی کردند. بازی مذکور آن‌چنان شبیه به Pac-Man بود که امکان نداشت هیچ فردی با ذهن سالم، نتواند این شباهت را تشخیص دهد.

C. Munchkin برای کنسول خانگی Philips تحت عنوان Philips Videopac عرضه‌شده بود. مراحل هزارتو مانند و دشمنان ارواح شکل K. C. Munchkin حتی ساده‌ترین ایده‌های ممکن را نیز از روی Pac-Man برداشته بودند و کوچک‌ترین خلاقیتی در آن‌ها مشاهده نمی‌شد. این شباهات به حدی واضح بودند که در سال 1982، کمپانی Atari از Philips به‌منظور شکستن قانون کپی‌رایت شکایت کرد و در دادگاه مشخص شد که Philips به‌طور کامل Pac-Man را درون بازی خود کپی کرده است. اولین حکم دادگاه، در نظر گرفتن موضوع شباهت در نرم‌افزار کامپیوتری و شامل شدن قانون کپی‌رایت برای آن بود. این موضوع درنهایت به نفع کمپانی Atari تمام شد و نسخه خانگی که برای بازی Pac-Man منتشر کردند، موفق به فروش 7 میلیون نسخه‌ای و تبدیل‌شدن به یکی از پرفروش‌ترین بازی‌های زمان خود شد.

Magnavox علیه Atari؛ دعوا بر سر اولین بازی ویدیویی

تا این لحظه شاهد پیچیده‌ترین شکایات مطرح‌شده در رابطه با بازی‌های بزرگ و قراردادهای مولتی میلیون دلاری بودید؛ حال نگاهی می‌اندازیم به پرونده‌ای که علیه ساده‌ترین بازی ویدیویی تاریخ یعنی Pong در دهه 70 میلادی جریان داشت. در سال 1972، کمپانی Atari باعرضه اولین بازی رسمی بر روی کنسول‌های خانگی یعنی Pong موفق شده بود تا به معدن طلایی دست یابد که پیش‌ازاین نمونه‌ای در دنیا برایش مشاهده نشده بود. بازی Pong حکم یک تنیس رومیزی دیجیتالی را دارد که دو بازیکن با تکان دادن راکت‌هایشان به‌وسیله کنترلر، سعی در واردکردن توپی به زمین حریف دارند. آقای Ralph Baer خالق کنسول بازی Magnavox Odyssey که قادر به اجرای Pong بود، شکایت‌نامه‌ای علیه Atari تنظیم کرد. وی ادعا می‌کرد که یکی از مؤسسان آتاری Nolan Bushnell از روی نسخه‌ای که آن‌ها برای کنسول خود Magnavox طراحی کرده بودند و چند ماه پیش از عرضه Pong به نمایش گذاشته‌شده بوده، کپی‌برداری کرده است.

Bushnell در ابتدا از توجه به این شکایت طفره رفت، ولی درنهایت مجبور شد تا به این پرونده رسیدگی کند. برخلاف چیزی که وکیل وی توصیه می‌کرد، این پرونده به دادگاه برده نشد و خارج ازآنجا در سال 1976 به نتیجه رسید. Bushnell دلیل خوبی برای حل‌وفصل پرونده خارج از دادگاه داشت. در آن زمان، Atari یک شرکت نوپا بود و هزینه‌های قانونی مربوط به این پرونده از کل بودجه شرکت فراتر می‌رفت. اگر آن‌ها به دادگاه می‌رفتند، به‌احتمال‌زیاد همین موضوع به حقیقت می‌پیوست و کمپانی Atari آن‌طور که امروز با آن آشنا هستیم وجود نمی‌داشت. بر اساس شرایطی که با آن به توافق رسیدند، Atari به فروش بازی Pong در دستگاه‌های آرکید و کنسول‌های خانگی ادامه داد و میزان مشخصی از حق انتشار را برای پرداخت به Magnavox در نظر گرفت.

منبع: Goliath