قطعی اینترنت در حال نابودی کسب و کارهای حوزه بازی است

فعالیت در حوزه‌ی بازی‌های ویدیویی در ایران همانند گذر از هفت‌خوان رستم می‌ماند. چه خبرنگاری و روزنامه‌نویسی در این حوزه باشد و چه فروش محصولات گیمینگ یا حتی بازیسازی. هر بار با قطع سراسری اینترنت، امکان فعالیت به‌طور کامل برچیده می‌شود و اعضای کسب و کارهای این حوزه که به دلیل شرایط مشابه طی چند سال اخیر و تصمیم‌های سخت‌گیرانه رسما چالش‌های بزرگی را پشت سر گذاشته‌اند و هر بار باید کوله‌باری از مشکلات اقتصادی را به دوش بکشند و تا مدت‌ها بدون هیچ دورنمای مشخصی، درآمد و معیشت خود را رسما از دست دهند.

• تورم و گرانی؛ ضربه‌ای دو‌طرفه به گیمرها و صنعت بازی در ایران

قطعی اینترنت در دی ماه 1404 اما ضربه‌ی بزرگ‌تری به تمامی کسب و کارهای دیجیتال به خصوص حوزه ویدیوگیم در ایران زده است و این بار نه‌تنها رسانه‌ها، بلکه فروشگاه‌ها نیز به دلیل قطع سرویس‌های پیامک و همچنین سرورها، امکان ادامه‌ی فعالیت و حتی پردازش سفارش‌های ثبت‌شده قبلی را ندارند. در عین حال استودیوهای بازی‌سازی که در این اوضاع با شرایط بحرانی در حال ادامه بودند، هیچ دسترسی به سرویس‌های خارجی برای ادامه‌ی فعالیت ندارند. در چنین شرایطی سعی کردیم تا نگاهی بیندازیم به شرایط بغرنج فعلی و یادآوری کنیم که چطور قطعی اینترنت باعث شده است تا نه‌تنها معیشت میلیون‌ها ایرانی به خطر بیفتد، بلکه آسیب جدی‌تر به کسب و کارها زده شود که حتی پس از اتصال دوباره اینترنت و برقراری ارتباط، این کسب و کارها مجبور به اخراج نیرو و کاهش هزینه‌ها و دست و پنجه نرم کردن با درآمد اندک در مدت اخیر خواهند شد.

فروشگاه‌های ویدیوگیم در خطر ورشکستگی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های حوزه‌ی بازی ایران که به مشکل جدی پس از قطعی اینترنت خورده است، حوزه‌ی فروش محصولات است. مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجی‌کالا در مصاحبه‌ای گفته است که ابزارهای تبلیغاتی آنها خاموش است و سرویس لجستیک و راننده‌ها نیز به مشکل اساسی خورده‌اند. او افزود که اوضاع دیگر فروشگاه‌های آنلاین نیز فاجعه است و حتی تعدادی در آستانه‌ی ورشکستگی هستند. مدیرعامل یکی از سکوهای اندرویدی نیز نمای دیگری از شرایط حوزه‌ی دیجیتال ایران را نشان داده‌ است و گفته است که قطعی اینترنت، قطع سرویس پیامک و OTP باعث شده تا دسترسی به سرویس‌هایی که داخل ایران فعالیت می‌کنند هم غیرممکن شوند و افزود که:

ادامه‌دار شدن شرایط فعلی قطعا می‌تواند تعطیلی دائمی بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین را به همراه داشته باشد.

میزان فروش فروشگاه‌های بزرگی همانند دیجی‌کالا، حدود 75 درصد افت کرده است و بیش از 95 درصد از کسب و کارهای آنلاین هم مشتریان و درآمد خود را از دست داده‌اند. مدیرعامل مجموعه‌ی گیم‌تک اذعان کرده که اگر شرایط به همین شکل ادامه پیدا کند، مجبور به اخراج و تعدیل نیروهای شاغل در سه شعبه اصلی فروشگاه خواهند شد. مدیر نخل‌مارکت نیز معتقد است که در شرایط فعلی و نبود درآمد، اولین ضربه به نیروهای کاری خواهد خورد و این در حالی است که فروشگاه‌های محصولات بازی، تلاش کرده‌اند خود را با شرایط بغرنج بازار و افت ارزش ریال وفق دهند و قطعی دوباره اینترنت، شرایط را بحرانی‌تر کرده است. حتی قبل از قطعی اینترنت نیز به دلیل ناپایداری قیمت ارز، توانایی برای تامین دوباره آن کالاها در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته بود.

بازی‌ساز مستقل ایرانی دیگر وجود ندارد !

جدا از فروشگاه‌ها، جامعه‌ی بازی‌سازهای ایرانی، صدمه‌ی جدی‌تر از عدم دسترسی به سرویس‌های آنلاین پیدا کرده‌اند. بسیاری از استودیوهای بازی‌سازی به شکل دورکار با نیروهای خود در حال همکاری هستند و در حال حاضر حتی امکان تبادل پیام در پلتفرم‌های ایرانی همانند پیام‌رسان‌های بله و ایتا نیز وجود برایشان وجود ندارد و عملا نیروهای کاری سردرگرم مانده‌اند. این در حالی است که یک توسعه‌دهنده برای ادامه‌ی فعالیت‌هایش باید به سرویس‌های مهمی همانند گیت‌هاب، ابزارهای هوش مصنوعی، سرویس‌های اساسی موتورهای بازی‌سازی یونیتی و آنریل انجین و حداقل سرویس‌های گوگل برای جستجو، ذخیره‌سازی اطلاعات و به اشتراک‌گذاری آنها و در کمترین حالت ممکن به ایمیل و پیامرسان خود دسترسی داشته باشد.

شرایط اخیر باعث شده تا حتی دسترسی به پروژه‌های آنلاین در فضاهای ابری عملا غیرممکن شود. این در حالی است که عمدتا درآمد در حوزه‌های بازی داخل ایران به اندازه‌ی امرار معاش روزانه هم نیست و حال همین درآمد هم در خطر قطعی است، یا به‌طور کامل قطع شده است. جدا از هزاران فروشگاه و مجموعه‌های شاغل در فضای مجازی که به‌طور کامل مشتریان و ترافیک خود را از دست داده‌اند. این باعث شده تا بازی‌سازهای ایرانی و استعدادهایی که همچنان در ایران باقی مانده‌اند، بیش از پیش برای فعالیت در خارج ایران و فضایی امن برای پیشرفت در این حوزه ترغیب شوند.

رسانه‌های بازی با قطعی اینترنت عملا تعطیل شده‌اند

تمامی رسانه‌های حوزه‌ی بازی همانند پارسی‌ گیم، زومجی، ویجیاتو، گیمفا و سایر رسانه های فعال، عملا دسترسی به تمامی منابع خارجی را از دست داده است و حتی امکان انتشار بازی‌های جدید، اخبار و اطلاعات و … نیز برایشان وجود ندارد. برای ما حتی امکان برقراری ارتباط با تمامی نویسنده‌ها و سایت نیز وجود ندارد و حتی نمی‌توان یک تصویر هم برای انتشار در همین مطلب پیدا کرد. ضربه‌ی بزرگی که قطعی اینترنت به وب‌سایت‌های ایرانی خصوصا فعلا در حوزه‌ی بازی وارد شده است غیر قابل توصیف است. عدم دسترسی به سرویس‌های خارج و ساده‌ترین آنها کرالرها و بات‌های گوگل، زحمت چندین ساله این کسب و کارها را از بین برده است. عملا گوگل که مهم‌ترین راه ورود ترافیک به رسانه‌های بازی و سایت‌هاست، بیش از یک هفته است که نمی‌تواند این سایت‌ها را پیدا کند و هیچ‌کدام از مطالب منتشرشده را ایندکس کند و حتی دسترسی به سایت در خارج از کشور نیز مختل شده است. پس از وصل شدن اینترنت، یک فرایند محتوا باید شکل بگیرد تا گوگل بتواند دوباره به آن وب‌سایت همانند قبل نگاه کند که عملا زحمت و هزینه بسیار زیادی به دوش کسب و کارها می‌گذارد

درآمد افرادی که در شرکت های اینترنتی فعالیت می‌کنند رسما از بین رفته است و بسیاری از شرکت‌ها تلاش کرده‌اند با مرخصی اجباری یا این جور موارد هزینه‌های خود را مدیریت کنند اما حتی پس از وصل شدن اینترنت هم معجزه‌ای برای کسب و کارهای دیجیتال رخ نمی‌دهد و مشخص نیست چه زمانی یا چه موقعی مجددا می‌توانند سرپا شوند؛ نابودی کسب و کارها یعنی نابودی شغل انسان‌ها و نارضایتی در این شرایط اقتصادی نامناسب! شغل بسیاری از آدم‌های فعال در حوزه‌های آنلاین تحت تاثیر قطع اینترنت قرار گرفته است. آینده‌ی صنعت دیجیتال با این شرایط تیره و تار است و عملا بحران نیروانسانی که از گذشته نیز گریبان‌گیر صنایع کشور به خصوص صنعت آنلاین بود، با این شرایط اتفاقات بدتری برایش رخ می‌دهد. راه عبور از مسائل قطعا قطع اینترنت یا طبقه بندی آن نیست.

نوید قادری – مدیرعامل پارسی گیم

استریمرها و یوتیوبرها نیز امکان ادامه‌ی فعالیت را نخواهند داشت و باتوجه به آنکه بسیاری از راه دونیت دیگران یا درآمدهای دلاری نظیر یوتیوب امکان ادامه و حتی تامین هزینه‌های زندگی را داشتند، حال در شرایط بسیار سختی قرار گرفته‌اند. پس از اتصال دوباره اینترنت، مدت‌ها طول می‌کشد تا بتوان به شرایط مالی قبل دست پیدا کرد. استریمرها و یوتیوب تنها راه علاقه‌مندان به ویدیوگیم در ایران بود که بتوانند حداقل بازی‌های موردعلاقه‌شان را تماشا کنند؛ خرید یک کنسول بازی یا یک سیستم گیمینگ مدت‌هاست از قدرت خرید یک ایرانی خارج شده است.

ایجاد شرایط بحرانی با قطع اینترنت در نهایت باعث تغییر در رفتار کاربران و خریداران ایرانی می‌شود؛ در چنین شرایطی حتی با متصل بودن سرورهای ایرانی نیز، بسیاری هیچ علاقه‌ای به خرید و فعالیت ندارند و این مسائل در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرد. حتی یک روز قطعی اینترنت و پیامک می‌تواند عواقب جدی برای فعالان این حوزه داشته باشد و سفره‌ی کسب و کارهای کوچک ایرانی گیمینگ را تا حد نابودی پیش ببرد. ویدیوگیم تنها سرگرمی بسیاری از نوجوان‌ها است و دسترسی به بازی‌های محبوب‌شان همانند FC، کالاف دیوتی و فورتنایت غیرممکن می‌شود و این در حالی است که در سال 2026 در سراسر جهان، بحثی در خصوص دسترسی به فناوری در ویدیوگیم اصلا وجود ندارد و کشورهای همسایه خلیج‌فارس نیز در حال خرید شرکت‌های بازی‌سازی بزرگ و سرمایه‌گذاری های کلان در این حوزه هستند و به‌شدت زیرساخت‌های جذابی برای فعالیت تیم‌های ورزشی آنلاین و استریمرها و گیمرها ایجاد کرده‌اند.

نائب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس چندی پیش گفته بود که 60 میلیون نفر گیمر در ایران وجود دارد و باتوجه به علاقه‌ی فوق‌العاده شدید ایرانی‌ها به بازی‌های ویدیویی، این انگیزه‌ها و شور و شوق بدون‌شک با قطعی ادامه‌دار اینترنت از بین خواهد رفت و فردی که شاید تنها راه فرار از مشکلات اقتصادی و شرایط دشوار زندگی‌اش، چند ساعتی بازی کردن با دوستانش در فضای آنلاین بود، حال باید نه‌تنها با گرانی شدید محصولات گیمینگ همانند سیستم‌های مخصوص بازی و کنسول‌های گیمینگ دست و پنجه نرم کند، بلکه حتی نتواند سرگرمی موردعلاقه‌اش را دنبال کند و بداند که در این حوزه‌ی به‌شدت سیال و سریع چه در حال رخ دادن است. این در حالی است که مسئولان پیش‌بینی کرده‌اند که شاید یک یا دو هفته‌ی دیگر اینترنت متصل شود، اما تجربه‌ها نشان داده که پس از وصل شدن اینترنت، دسترسی به سرورهای بازی‌ها و سرویس‌های حیاتی این حوزه، ماه‌ها طول کشیده است.

ادامه‌ی چنین شرایطی بدون شک اقتصاد حوزه بازی را به خطر می‌اندازد و در حال حاضر نیز شرایط اقتصادی باعث شده تا فعالیت رسانه‌ای مستقل به یک چالش بزرگ تبدیل شود و می‌توان گفت که قطعی اینترنت و ادامه‌ی این شرایط، میخ آخر را در تابوت این حوزه خواهد کوبید.