مترجم ادیسه بار دیگر فیلم کریستوفر نولان را به باد انتقاد گرفت

امیلی ویلسون، پژوهشگر آثار هومر و مترجم شناخته‌شده نسخه انگلیسی ادیسه، بار دیگر به فیلم The Odyssey ساخته کریستوفر نولان تاخت و این بار برداشت فیلم از مفهوم «قانون زئوس» را به شدت مورد انتقاد قرار داد. این درحالی است که موج عجیب انتقاد از ادیسه توسط چهره‌های مشهور همچنان ادامه دارد؛ پیش از این نیز واکنش تند ایلان ماسک به فیلم ادیسه مورد توجه قرار گرفته بود.

ویلسون پیش‌تر نیز در یادداشتی تند اعلام کرده بود که اگر در نگارش فیلمنامه این اثر نقشی داشت، «از آن شرمنده می‌شد» و معتقد بود فیلم نولان از نظر «عمق روان‌شناختی، احساسی، سیاسی و اخلاقی» دچار ضعف جدی است.

او اکنون در یادداشتی تازه که در The Atlantic منتشر شده، به یکی از مهم‌ترین مفاهیم فیلم پرداخته است. نکته جالب اینجاست که ترجمه سال 2017 ویلسون از حماسه ادیسه یکی از منابع الهام اصلی کریستوفر نولان برای اقتباس سینمایی این اثر بوده است.

به اعتقاد ویلسون، فیلم نولان مفهوم Xenia یا همان «مهمان‌نوازی مقدس» در فرهنگ یونان باستان را به شکلی نادرست تفسیر کرده است؛ اصلی اخلاقی که در فیلم با عنوان «قانون زئوس» شناخته می‌شود. این قانون بر احترام میزبان به مهمان تاکید دارد، زیرا ممکن است مهمان در واقع یکی از خدایان باشد که در هیبت انسان ظاهر شده است.

ویلسون توضیح می‌دهد که رفتار خواستگاران پنلوپه با سگ وفادار اودیسئوس، آرگوس، و همچنین رفتارشان با ائومائوس نابینا، نمونه‌ای آشکار از نقض این اصل اخلاقی است. با این حال، فیلم نولان این قانون را بیشتر به موضوع «فریب» گره می‌زند.

نولان درکی از اسب تروا ندارد

به گفته او، فیلم، اسب چوبی تروا را بزرگ‌ترین نقض «قانون زئوس» معرفی می‌کند، زیرا هدیه‌ای ظاهرا صلح‌آمیز است که در حقیقت سلاحی مرگبار را در خود پنهان کرده است. ویلسون معتقد است این برداشت با شخصیت زئوس در آثار هومر همخوانی ندارد؛ چرا که زئوس در حماسه‌های هومری خود شخصیتی حیله‌گر و مکار است، نه خدایی که به شکلی مطلق با فریب مخالفت کند.

او همچنین شخصیت آنتینوس، دشمن اصلی اودیسئوس در فیلم ادیسه نولان را مثال می‌زند و می‌گوید فیلم تلاش می‌کند شرارت او را از طریق بدرفتاری‌اش به عنوان میزبان، مهمان و فردی دروغگو نشان دهد.

ویلسون در ادامه، انتقاد خود را متوجه روایت فیلم از جنگ تروا می‌کند.ویلسون استدلال می‌کند اگر قرار باشد جنگ تروا از منظر اخلاقی نقد شود، تصمیم آگاممنون برای آغاز جنگ و همچنین همراهی اودیسئوس با خواسته‌های امپراتوری، اهمیت بسیار بیشتری از استفاده از اسب چوبی دارد.

او در پایان یادداشت خود حتی پا را فراتر گذاشته و خود فیلم The Odyssey را به «یک اسب تروا» تشبیه می‌کند. به باور ویلسون، فیلمنامه فیلم مدام از مهربانی و انسانیت سخن می‌گوید، اما تصاویر و روایت سینمایی ارزش‌های کاملا متفاوتی را به نمایش می‌گذارند.

ویلسون در پایان می‌نویسد که در عصر نفرت و گسترش اطلاعات نادرست، مخاطبان بیش از هر زمان دیگری به آثاری نیاز دارند که حقیقت را درباره بهای همدلی و ضرورت شفقت بیان کنند، نه آثاری که تنها با تصاویر فریبنده مخاطب را تحت تأثیر قرار دهند.

هنوز کریستوفر نولان واکنشی به این انتقاد تند نشان نداده؛ این درحالی است که پیش از این پیرو تمام انتقادات عجیب به فیلم، نولان پاسخ منتقدان تاریخی فیلم ادیسه را داد و به این اشاره کرد به انتقادات این چنینی عادت دارد و قرار نیست این قضیه به او ضربه بزند.

منبع: IGN